Jesteśmy biedniejsi o miliardy złotych. Przez lukę podatkową


Jesteśmy biedniejsi o miliardy złotych. Przez lukę podatkową

Milion nowych mieszkań, darmowe leki i ponad 5 tysięcy kilometrów autostrad? Tyle mógłby dziś nam obiecać premier Mateusz Morawiecki. Mógłby, ale nie obieca, bo straty związane z luką podatkową są nie do odrobienia.

Po trzech latach rządów Zjednoczonej Prawicy, urzędnicy w Ministerstwie Finansów doliczyli się aż 250 miliardów złotych strat w budżecie państwa - aż tyle wyniosła luka tylko z podatku VAT za lata 2008 – 2015. Kwota ta może być znacznie większa, na co wskazują dane zewnętrznej i niezależnej firmy audytowej PwC. Według ich wyliczeń luka podatkowa w tych latach to aż 265 mld zł.
Co można było zrobić za pieniądze z luki VAT?
Co rząd mógłby zrobić, gdyby dziś miał w budżecie państwa dodatkowy ćwierć biliona złotych? Mógłby zbudować milion nowych mieszkań dla polskich rodzin. Tym samym rozwiązałby problem deficytu mieszkań w Polsce.
Mógłby też poprowadzić ponad 5000 km autostrad. Dzięki temu mielibyśmy dziś o połowę więcej niż obecna długość autostrad i dróg ekspresowych w Polsce. Przez 6 lat starczyłoby jeszcze dla wszystkich na darmowe leki - również te bez recepty.

Jeśli mogło być tak dobrze, to czemu jest tak źle?
Wszystko co złe zaczęło się od zachłyśnięcia się dotacjami z Unii Europejskiej. W latach 2004 - 2015 Polska osiągnęła największy skumulowany wzrost PKB wśród państw członkowskich UE. W tym czasie gospodarka urosła o prawie 59 proc. Niestety duży wpływ na wzrost miały fundusze unijne, a nie sprawne i szczelne zarządzanie budżetem. To tak jakby nalewać coraz to więcej i szybciej wody do dziurawego glinianego dzbana….
Kiedy wszystkie wskaźniki mikro i makro ekonomii rosły, nikt nie zwracał uwagi, że dzieje się tak tylko dla tego, że pompujemy w naszą gospodarkę unijne pieniądze. Nie przejmowano się, że woda wypłukuje glinę z dzbana i robi się coraz to większa dziura.
Według raportów Komisji Europejskiej w latach 2006 – 2015 luka VAT zwiększyła się, aż trzy krotnie - wzrosła z 0,6 proc. PKB do 2 proc. PKB. Tylko w 2015 roku polski budżet stracił przez lukę i słabą ściągalność, aż 40 mld zł.

A mogło być tak pięknie …
Gdyby nasi ówcześni rządzący, podeszli do władania krajem jak do zarządzania własnym gospodarstwem domowym. Gdyby skupili się nie tylko na rozdmuchiwaniu dotacjami unijnymi naszej gospodarki, tylko zaczęli szukać oszczędności i uszczelniali podatki……
Podstawą w dobrej relacji jest partnerstwo. W tym przypadku między administracją skarbową a przedsiębiorcą. Co ciekawe utworzenie Krajowej Administracji Skarbowej spowodowało, że o 20 proc. wzrosły wpływy pokontrolne, mimo, że o tyle samo przeprowadzono mniej kontroli.
Nowe przepisy, mechanizmy podzielonej płatności, czy wprowadzenie Jednolitego Pliku Kontrolnego sprawiły, że efekty są widoczne po dziś dzień.
Przy nominalnym wzroście PKB wpływy z PIT w latach 2008 – 2015, czyli przez 8 lat wzrosły o 22 mld zł, tj. 36 proc. przy wzroście PKB ok. 50 proc.
Kiedy to w latach 2016 – 2019, czyli wciągu 4 lat wpływy wzrosną o 37 mld zł tj. o ok. 45 proc. Przy wzroście PKB ok. 25 proc.

Efekty – CIT
Porównując rok 2008 do 2015, czyli w ciągu 8 lat wpływy z CIT spadły o ponad 1 mld zł, czyli ok 5 proc. Przy wzroście PKB ok. 50 proc.
W prognozowanych lata 2016 – 2019 przez 4 lata wpływy z CIT wzrosną o 12 mld zł, czyli o ok. 36 proc. Przy wzroście PKB o ok. 25 proc.

Efekty – VAT
W latach 2008 – 2015, czyli przez 8 lat wpływy z VAT wzrosły o ok. 27 mld zł, czyli o ok. 28 proc. Przy wzroście PKB o ok. 50 proc.
Dla porównania w prognozowanych latach 2016 – 2019, czyli w 4 lata wpływy z VAT wzrosną o ok. 57 mld zł tj. o ok. 46 proc. Przy wzroście PKB o ok. 25 proc.

Efekt podwyżki...
Za czasów rządów PO-PSL podwyżka podatku VAT w 2010 roku z 22 proc. do 23 proc. nie przyniosła poprawy wpływów do budżetu państwa.
W 2013 roku doszło nawet do spadku pomimo wzrostu PKB.
Dla porównania zmiany legislacyjne na przestrzeni lat 2015 – 2018 przyczyniły się do wzrostu podatku VAT z 123,1 mld zł w 2015 do 166 mld zł w roku 2018.

Co by było gdyby...
… wpływy z podatków i składek w latach 2008 – 2015 rosły tak jak rósł w tym czasie PKB?
W tych latach powinno wpłynąć 40 mld zł więcej dochodów z podatków i składek, jeżeli wzrost wpływów w tym okresie byłby powiązany ze wzrostem PKB.
… wpływy z podatków i składek w latach 2016 – 2019 rosłyby w tempie PKB?
Mielibyśmy 50 mld zł mniej. W latach 2016 – 2019 wpłynęło o 50 mld zł więcej dochodów z podatków i składek, niż wynikałoby to z samego wzrostu PKB.
...wpływy z podatków i składek w latach 2016 – 2019 rosły w tempie lat 2008 – 2015?
Mielibyśmy 80 mld zł wpływów mniej. W latach 2016 – 2019 wpłynie 80 mld zł więcej niż gdyby rosły w tempie z lat 2008 – 2015.